दु्रतत्तर विकास अबको प्राथमिकता, कर्णालीलाई संघले पर्याप्त बजेट उपलब्ध गराउनुपर्ने: उपराष्ट्रपति पुन

सुर्खेत ।
उपराष्ट्रपति नन्दकिशोर पुनले नेपालको प्राथमिकता भनेको विकास नै भएको बताएका छन् । मंगलबार वीरेन्द्रनगरमा आयोजना गरिएको कर्णाली एक्स्पोलाई समुदघाटन गर्दै उनले दु्रतत्तर विकास नै राज्यको पहिलो प्राथमिकता भएको बताएका हुन् । ‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’को राष्ट्रिय आकांक्षाका साथ द्रुतत्तर आर्थिक विकास अबको राष्ट्रिय प्राथमिकता हो । अबको युग आर्थिक समृद्धिको युग हो ।

आज सबै तहका सरकार, नीजि क्षेत्र वा सामाजिक संघ संस्था सबैले मुलुकको समृद्धिलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेका छन् ।’ उनले भने, ‘देशको समृद्धिका लागि सबै क्षेत्र एक ठाउँमा आउनु र समृद्धिलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्नु नेपाली जनताका लागि खुसीको कुरा हो ।’

उनले समृद्ध नेपाल, सुखी नेपालीको राष्ट्रिय आकांक्षा पुरा हुन प्रत्येक नेपाली जनताको आर्थिक सामाजिक जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन आउनु पर्ने बताए । ‘प्रत्येक नेपाली जनताले सुखी र खुसी महसुस गर्नुपर्दछ ।

समृद्ध कर्णाली, खुसी कर्णालीबासी हुनैपर्दछ । समृद्ध कर्णाली, सुखी कर्णालीबासी विना समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली हुन सक्दैन ।’ उनले भने, ‘कठिन भौगोलिक अवस्थिति र हिजोको दिनमा राज्यबाट उपेक्षित यो कर्णालीको तिव्र भौतिक पूर्वाधार विकास, गुणस्तरीय स्वास्थ्य र शिक्षा, रोजगारी सृजना गर्दै यहाँका जनताको आर्थिक जीवनमा आमूल परिवर्तन ल्याएर उनीहरुको अनुहारमा खुसी दिन सकेनौँ भने समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली बन्दैन ।’

जलविद्युत, कृषि, पर्यटन, खनिज, जडिबुटी, उद्योग कलकारखाना तथा भौतिक पूर्वाधारको विकासका माध्यामबाट देशलाई छोटो समयमै समृद्ध बनाउन सकिने उनको भनाई थियो । ‘यी क्षेत्रको विकासबाट लाखौँका लागि रोजगारी सृजना गरी रोजगारीका लागि विदेशिनुपर्ने बाध्यतालाई न्यूनीकरण गर्दै गरिवी न्यूनीकरण गर्न सक्छौँ । निर्यात व्यापार वृद्धि गरी व्यापार घाटालाई सन्तुलनमा ल्याउन सक्छौँ ।

लाखौँ पर्यटक भित्र्याउँदा वैदेशिक मुद्रा भित्र्याउन सक्छौँ । गुणस्तरीय शिक्षा, स्वास्थ्य, पूर्वाधार विकासका माध्यामबाट प्रत्येक नागरिकलाई सुखी र खुसी बनाउन सक्छौँ ।’ उनी भन्छन्, ‘यी सबै आधार कर्णाली प्रदेशसँग सबैभन्दा बढि छ । जलविद्युत्का लागि कर्णाली र भेरी नदि यहींबाट बग्छन् । कृषिका लागि सुर्खेत उपत्यका, रुकुम, सल्यानका फाँट यहीं छन् । मार्सी धान, कालो सीमि, कोदो यहीं फल्छ । अर्गानिक स्याउ यहीं फल्छ । यार्सागुम्बा लगायतका बहुमुल्य जडिबुटी यहीं पाइन्छ ।

पेट्रोलियम पदार्थको उत्खनन् अध्ययन यहीं भइरहेको छ । खस भाषाको उत्पत्ति भएको जुम्लाको विशाल फाँट र सिंजा उपत्यका यहीं छ । बहुधार्मिक आस्थाको धरोहरका काँक्रेविहार, प्राकृतिक सुन्दरताले भरिएका रारा र शेफोक्सुण्डो ताल, कुविन्दे दह, सिस्ने हिमाल यहीं छन् । मानसरोवर पुग्ने मुख्य नाका र गन्तव्यमार्ग यहींबाट छ ।’ कर्णालीको भौतिक पूर्वाधार विकास, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारीका लागि प्रदेश सरकारले स्थापनाकालदेखि नै आफ्नो प्रयास जारी राखेको बताए । तर, कर्णाली प्रदेश सरकार, स्थानीय सरकारहरुको प्रयासबाट मात्रै कर्णालीको विकास हुन नसक्नेमा उनको जोड थियो ।

यसका लागि संघीय सरकारले विशेष ध्यान दिनुपर्ने बताउँदै उपराष्ट्रपति पुनले कठिन भौगोलिक अवस्थिति, पूर्वाधार विकास र आर्थिक परिसूचकमा पछि परेको र हिजोका सरकारबाट उपेक्षित उत्पीडित भएकोले क्षतिपूर्ति तथा राहत स्वरुप कर्णाली प्रदेशका लागि संघीय सरकारले विशेष कार्यक्रम लागू गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

‘कर्णालीको विकासको मेरुदण्डको रुपमा रहेको कर्णाली करीडोर, १३३ केभि प्रशारण लाइन विस्तार, जडिबुटी प्रशोधन केन्द्रको स्थापना, पर्यटन प्रवद्र्धन र कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिस्ठानमा एमविविएस कक्षा सञ्चालन, सर्खेत औद्योगिक क्षेत्रको विकास लगायतका पूर्वाधार निर्माणमा संघीय सरकारको ध्यान जाओस् भन्न चाहन्छु ।’ उनले भने, ‘देशको आर्थिक समृद्धिका लागि सरकारको एक्लो प्रयासमात्रै प्रयाप्त हुँदैन । आर्थिक विकासका लागि सार्वजनिक, नीजि र सहकारी क्षेत्रको सहकार्य हुने गरी तीन खम्बे अर्थनीति लिएका छौँ । यसक्रममा हामीले वैदेशिक लगानी भित्र्याउनुका साथै देशभित्रका नीजि क्षेत्रको लगानी पनि अभिवृद्धि गर्दै जानुपर्दछ । अहिले देशमा आन्तरिक तथा बाह्य लगानीका लागि उपर्युक्त वातावरण बनेको छ ।

आन्तरिक तथा बाह्य लगानीका लागि कर्णाली भर्जिनल्याण्ड (कन्याभूमी) हो भन्ने मलाई लाग्छ । म स्वदेशी तथा विदेशी लगानीकर्ताहरुलाई कर्णालीको कृषि, पर्यटन, जलविद्युत, जडिबुटी, पूर्वाधार क्षेत्रमा लगानी गर्नका लागि यस अवसरमा अपिल गर्दछु ।’ राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा नीजि क्षेत्रले खेलिरहेको भूमिकाको उनले प्रशंसा गरे ।